Καντο ... ΒΟΥΚΙΝΟ !

Επισκεψεις....!

Ο Καιρος στη Γριβα !

Ψαχτηρι ...

Σάββατο 23 Φεβρουαρίου 2013

Παραδοσιακό Χειμερινό Μεσοφόρι της Γρίβας !

Το Χειμερινό μεσοφόρι των γυναικών της Γρίβας, ήταν μια ζεστή και συνάμα πρακτική λύση εσωτερικής ένδυσης εργασίας στο σπίτι.
Η σχεδίαση, ύφανση, σύνθεση και συρραφή ενός τέτοιου καθημερινού ρούχου αποτελούσε έναν συνδυασμό  χρηστικότητας και ομορφιάς.

Η σχεδίαση του ήταν κλασσική και πρακτική. Μονόχρωμη συνήθως ύφανση, σε κόκκινο, μώβ ή σκούρο πράσινο χρώμα. Η τεχνοτροπία ήταν λιτή και χωρίς πολλά σχέδια.
Ήταν φτιαγμένο εξ ολοκλήρου σε αργαλειό, ως ύφασμα σε τόπι, με χοντρή  κλωστή και  πλάτος μισό πήχη (40 εκατ.) περίπου. Υπήρχε μία εσωτερική φόδρα από βαμβακερό ύφασμα ώστε να αποφεύγεται, το δυνατόν, η επαφή του δέρματος με το Μαλί.











Η επιλογή του πλάτους, βέβαια, ήταν ανάλογη του ύψους του φουστανιού. Συνήθως αποτελούνταν από 3 κομμάτια.
Τα κομμάτια στην συνέχεια ράβονταν μεταξύ τους και συνέθεταν το φουστάνι.
Στο άνω μέρος του μεσοφοριού γινόταν η κοπή του υφάσματος με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργηθούν τα κενά για τα χέρια και το λαιμό. Είχε από μία κόπιτσα στο ζωνάρι της μέση και στο κέντρο του λαιμού. Γινόταν δε προσθήκη περιλαίμιου για την αποφυγή τραβηγμάτων κλωστών από τα διάφορα περιδέραια του λαιμού.

 



  




Το κάτω μέρος αποτελούνταν από 2 κομμάτια υφάσματος, ραμμένα μεταξύ τους και είχε 1 τσέπη, αριστερά ή δεξιά.
Μια λωρίδα υφάσματος χρησιμοποιούνταν ως ζωνάρι το οποίο κάλυπτε την ένωση του άνω μέρους με το κάτω.
Τα 2 υφάσματα που χρησιμοποιούνταν για την δημιουργία του μεσοφοριού επιλέγονταν αναλόγως της υφής να χρησιμοποιηθούν στο άνω ή κάτω μέρους του ρούχου.
Η διαφορά πάχους της κλωστής  στην ύφανση δημιουργούσε ένα λεπτό άνω μέρος και ένα χοντρό και ζεστό κάτω μέρος.
Το κάτω μέρος του φουστανιού στολίζονταν με κέντημα, για λόγους ομορφιάς και επίδειξη δεξιοτεχνίας., αλλά και περιορισμού του ξεφτίσματος του από την τριβή στο έδαφος.


… επιμέλεια Χρήστος Αθ. Κόιος με την αμέριστη βοήθεια των μελών του Συλλόγου Γυναικών Γρίβας.

Σάββατο 9 Φεβρουαρίου 2013

Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ. Κιλκίς 1998-1999. Υπερπρωταθλητής Μακεδονικός Γρίβας (Ιστορικό)

Μακεδονικός Γρίβας 2 banner logo 
Ημερομηνία : 16 Μαΐου 1999

Ο Πρωταθλητής της κανονικής περιόδου Μακεδονικός Γρίβας (1998-1999) αντιμετωπίζει την 3η του βαθμολογικού πίνακα ΠΑΟΝΕ Επταλόφου, στο Στάδιο του Κιλκίς, γιά την ανάδειξη του Υπερπρωταθλητή.



Συνθέσεις Ομάδων :
ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΓΡΙΒΑΣ _______ ΠΑΟΝΕ ΕΠΤΑΛΟΦΟΥ
Ζωϊτσούδης                              1       Παρασίδης
Σόφτσης                                   2       Αθανασιάδης
Πατρίκιος                                  3       Κοτσακοϊκίδης
Τάπος                                       4       Μπάπκας
Καρακατσάνης                         5      Ηλιάδης
Ρόπκας                                    6       Πουρσανίδης
Τσαλικίδης                                7       Βασιλειάδης
Ναλμπάντης                             8       Τεβρετζίδης
Πετρίδης                                   9       Σιδηρόπουλος
Χαριτωνίδης                            10      Παπαδαμιανός
Τζεβελέκης                             11      Στεφανίδης

                                ΠΡΟΠΟΝΗΤΕΣ
Παπουρτζής Νίκος                         Παπαδόπουλος Νίκος

ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΓΡΙΒΑΣ 1999 2
Εικ. ΥπερΠρωταθλητής Μακεδονικός Γρίβας

Διαιτητής :    Κωτούλας Πέτρος
Επόπτες :     Αποστολίδης, Παμπορίδης

Διακύμανση ΣΚΟΡ : Μακεδονικός Γρίβας -  ΠΑΟΝΕ Επταλόφου  (8 – 7)
40′ … με Γκόλ απ΄ ευθείας εκτέλεση κόρνερ ο Τζεβαλέκης διαμορφώνει το 1-0
72′ … με Γκόλ του Δημητρίου, σε κόρνερ του Ηλιάδη, διαμορφώνει το 1-1
77′ … με Γκόλ του Τσαλικίδη, σε πάσα του Ρόπκα,διαμορφώνει το 2-1
85′ … με Γκόλ του Τεβρετζίδη, σε σούτ εντός της περιοχήςδιαμορφώνει το 2-2
101′ … με Γκόλ Κεφαλιά του Πετρίδη στην μικρή περιοχή, σε σέντρα του Ρόπκα
διαμορφώνει το 3-2
108′ …με Γκόλ Πέναλτυ του Παπαδαμιανού, σε ανατροπή του Στεφανίδη,
διαμορφώνει το 3-3
ΜΑΙΟΣ_1999_ΓΗΠΕΔΟ_ΚΙΛΚΙΣΙΑΚΟΥ_ΜΠΑΡΑΖ_ΓΙΑ_ΤΟΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ___Α_κατ.Ε.Π.Σ.ΚΙΛΚΙΣ_ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ_-_ΕΠΤΑΛΟΦΟΣ_2-2_[5-4_πεν.]
Εικ. Οι πολυάριθμοι Φίλαθλοι του Μακεδονικού Γρίβας

Διαδικασία Πέναλτυ :
ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΓΡΙΒΑΣ __ 5 – 4 __ ΠΑΟΝΕ ΕΠΤΑΛΟΦΟΥ
Χαριτωνίδης                        1-0     1-1       Παπαδαμιανός
Τσαλικίδης (Απόκρούση)       1-1     1-2       Ηλιάδης
Πετρίδης                             2-2     2-3        Αθανασιάδης
Ρόπκας                               3-3     3-4       Τεβρετζίδης
Τζεβελέκης                          4-4     4-4       Κεμεντσετζίδης (Αστόχησε)
Σόφτσης                             5-4     5-4      Καρασαβίδης (Αστόχησε)
Νικητήριο Πέναλτυ 5-4
Εικ. Το Νικητήριο χτύπημα πέναλτυ (5-4)

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Εικ. Το Κύπελλο του Πρωταθλητή Μακεδονικού Γρίβας


Εκτενή Στιγμιότυπα του Αγώνα στο YouTube:
Α’ Ημίχρονο ... [ΕΔΩ]

 
Ημίχρονο ... [ΕΔΩ]

 
Πράταση – Πέναλτυ ... [ΕΔΩ]



Ευχαριστούμε ιδιαιτέρως τον StefWebTv !
...επιμέλεια Χρήστος Αθ. Κόϊος

Σάββατο 2 Φεβρουαρίου 2013

Χορός ” Τσουράπια ” … κληροδότημα της Γρίβας στον Πολιτισμό !




Πολιτιστικός Σύλλογος banner logoΗμερομηνία : 2 Φεβρουαρίου 2013


Η πολιτιστική μας παράδοση , βγήκε από την ίδια τη ζωή. Καθημερινές, απλές ιστορίες αγάπης, έρωτα, χαράς και πόνου γνθέτουν το υφαντό της μετέπειτας πολιτιστιμικής μας ταυτότητας.
Οι Ιστορίες αυτές μπορεί να πάρουν διάφορες μορφές. Να γίνουν ένα υφαντό, ένα φόρεμα, μια αστεία ή λυπητερή ιστορία, μια παροιμία, ένα χωρατό που θα μας διασκεδάζει, κάτι “Σοφό” να μας δείξει τον δρόμο όταν χαθούμε, ένα τραγούδι … ακόμα ακόμα ένας Χορός !

Έτσι, μέσα από την ανεμελιά της Μαρία, ενός μικρού κοριτσιού, ξεκινά η πορεία ενός  λαμπρού χορευτικό τραγούδιού, πού γέννησε η παράδοση της Γρίβας, κληρονομιά στην Μακεδονίας μας και την παράδοση της.

Η Μαρία, με την παιδική της αθωότητα, την ζωντάνια της γιά ζωή, την αυθόρμητη χαρά της και το ζωηρό της ταμπεραμέντο, μέσα στην φτώχεια της οικογενειάς της έδειξε το μεγαλείο της απλότητας. Του να χαίρεσαι με την καρδιά σου το πιό απλό, το πιό καθημερινό.
Ένα ζευγάρι Τσουράπια (Χοντρές μάλλινες κάλτσες), ήταν το δώρο της.
Τσουράπια για τα ξυπόλυτα ποδαράκια της, ώστε να τα ζεστάνει στο βαρύ χειμώνα της Γρίβας. Όλο το χωριό την άκουγε γιά μέρες να τριγυρνά στους δρόμους, έχοντας τα Τσουράπια περασμένα στο λαιμό, τραγουδώντας με χαρά ….”Η Μαμά μου έπλεξε, παρδαλά Τσουράπια,
Η Μαμά μου έπλεξε, παρδαλά Τσουράπια,
Γιά να τα φορώ, ξυπόλυτη να μην γυρνώ,
Γιά να τα φορώ, ξυπόλυτη να μην γυρνω”

Στίχοι που συνοδεύουν πλέον ένα ζωηρό "εννιάσημο" συρτό, που ξεχωρίζει στο 4ο του βήμα, στο διαχρονικό πλέον ψαλίδισμα πού έκανα τα κορίτσια όταν είχαν βήμα γοργό.

Η Ιστορία του Τραγουδιού : Η Μαρία, γεννηθείς το 1904, ήταν το 4ο παιδί του Γιώργου και της Ελισάβετ Βελιάνη. Τα μεγαλύτερα αδέρφια της, ήταν ο Θάνος, η Ιφηγένεια και ο Χρήστος. Η Οικογένεια ήταν πάρα πολύ φτωχή και αδυνατούσε πολλές φορές να παρέχει ακόμα και τα βασικά στα παιδιά της. Δύσκολες εποχές γιά όλους.
Η κλειστή οικογενειακής δομής όμως κοινωνία της Γρίβας, είχε και έχει γαλουχηθεί στην βοήθεια των συγχωριανών μέσω εράνων. Μία μέθοδος που επιτρέπει την διατήρηση της περηφάνειας των ανθρώπων που έχουν ανάγκη και συνάμα δίνει την διέξοδο στους κατέχοντες να προσφέρουν ανώνυμα τα μέγιστα δυνατά.
Έτσι έγινε έρανος και τα χρήματα δώθηκαν σε τεχνίτη της Γρίβας (Κύρο Χρ. Κόιο) γιά την κατασκευή ενός αργαλειού και τη δωρεά αρκετού μαλλιού, από τα αιγοπρόβατα της Γρίβας, ώστε να μπορέσει η μαμά Ελισάβετ να φτιάξει Ρούχα, Τσουράπια, Πανωφόρια, Βελέντζες και Στρωσίδια.
Πρώτο μέλημα της ήταν η υπόδηση, γιατί ο χειμώνας στο όρος Πάικο ήταν βαρύς κι άμεσα έφτιαξε Τσουράπια γιά όλα τα παιδιά.
Τσουράπια 1
Εικ.Παραδοσιακά Τσουράπια Γρίβας

Όταν η μικρή Μαρία με υπομονή περίμενε να πάρει τα δικά της, η χαρά της ήταν τεράστια. Δεν το πίστευε. Τα πήρε λοιπόν και παρά τη επιμονή της μητέρας της να τα φορέσει, εκείνει δεν ήθελε να τα λερώσει, ούτε και να τα χαλάσει. Έδεσε έτσι τα κορδόνια μεταξύ τους, τα κρέμασε γύρω από το λαιμό της και βγήκε αυθόρμητα μέσα στο καταΧείμωνο στα σοκάκια της Γρίβας τραγουδώντα μέσα από την καρδιά της, επιδεικνύοντάς τα παντού.


Εικ. Χορευτές του Πολιτιστικού Συλλόγου Γρίβας, με τις παραδοσιακές φορεσιές του χωριού !

Παντρεμένη, αργότερα με τον Πέτρο Κουβάτση, απέκτησε κι αυτή 4 παιδιά. Τον Χρήστος, την Τριαναφυλλιά, τον Γιάννη και την Αναστασία.


... με τον Κο Γιάννη Κουβάτση, Γιό της γιαγιάς Μαρίας,
— Το ομιλών τοπικό γλωσσικό ιδίωμα, που είναι αρχικά γραμμένη η ιστορία στο μετέπειτα τραγούδι, είναι τα Εντόπια … [ Εντόπια πληροφορίες ... ΕΔΩ ]


σ.σ. Συντάκτη : Ευχαριστώ ιδιαιτέρως :… τον Κο Γιάννη Κουβάτση, Γιό της γιαγιάς Μαρίας,
... την Κα Αννέτα Βελιάνη (πρώην Πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου Γρίβας) και μέλος της Οικογένειας Βελιάνη, γιά την πολύτιμη βοήθεια της στην έρευνα.

Πρότυπη έρευνα, επιμέλεια Κειμένου-Φωτό …. Χρήστος Αθ. Κόιος

Κυριακή 20 Ιανουαρίου 2013

Οι μισθωτές μειοψηφίες … της Γρίβας !

Verginasun.svg
Ζούμε την περίοδο χάλκευσης της Παγκόσμιας Ιστορίας.
Τέτοιας αποτελεί και η Μακεδονική Ιστορία μας εδώ, μιάς Ιστορίας 4000 χρόνων.
Παντού στον κόσμο μνημονεύεται η Παγκόσμια κληρονομιά των Ελλήνων Μακεδόνων. Παντού εκθέσεις, διαλέξεις, παρουσιάσεις με Θέμα την Ελληνικότητα της Μακεδονίας και των Μακεδόνων της. Ένας πλανήτης αποδίδει, στους Έλληνες Μακεδόνες, φόρο τιμής για την προσφορά τους στην λαμπρή συγγραφή της Ιστορίας του πλανήτη.

Ο Φίλιππος ο Β΄ ως στρατηλάτης,
Ο Μέγας Αλέξανδρος ως αήττητος πρεσβευτής του Ελληνικού πνέυματος στον τότε γνωστό κόσμο !

Έλληνες οι Μακεδόνες, είμαστε θεατές της προσπάθειας συγγραφής μιας άλλης Ιστορίας. Μιάς Ιστορίας Βρώμικης, αυτή τη φορά, σε χώρους γεμάτους δοσίλογους, μεθύστακες και ρουφιάνους.
Με υπερήλικες ήρωες 100 ετών που ακόμα πολεμούν έναν χαλκευμένο πόλεμο. Διάφοροι ανήκουστοι αντιστασιακοί και σκλαβωμένοι που βρίσκονται ακόμα εγκλωβισμένοι κάτω από την μάστιγα της απλόχερα δημοκρατικότερης χώρας του πλανήτη. Παραποιημένα πεπραγμένα με ονόματα που ακούμε για πρώτη φορά.

Περιοχές που ομόηχα προσαρμόζονται ώστε να αποτελέσουν νέα μνήμη περασμένων  δεκαετιών, παρακάμπτοντας άγαρμπα Ιστορίες ηρώων χιλιάδων ετών και παλαιότερων γενιών.
Λιγοστοί ευκολόπιστοι παρατρεχάμενοι που άβουλα και αμόρφωτα ακολουθούν τα πάντα για μία δωρεάν πορτοκαλάδα και 1 ώρα Ιντερνετ.
Ιστορίες που ονομάζονται «θρύλοι γερόντων της Γρίβας» και υπόσχονται να τους διδάξουν Ιστορίες με Δράκους και Πρίγκηπες.
Οι 5-6 ξεδιάντροπες και καλά αμειβόμενες μειονοτικές οικογένειες της Γρίβας, κάνουν απέλπιδες προσπάθειες να δημιουργήσουν μια καινούργια Ιστορία  στη Γρίβα. Η αμοιβή των πατρώνων τους, τους το επιβάλει κι εκείνοι ανταποκρίνονται … επικερδώς !

Με πομπώδη, ανακριβή και κατασκευασμένα άρθρα σε φυλλάδα που κυκλοφορεί μόνο στο γνωστό φιλοσκοπιανό ΚΑΦΕΝΕ οι πτυχιούχοι απόφοιτοι του Δημοτικού, οι «Νέοι Ιστοριογράφοι» διεκδικούν δάφνες τρανού Ιστορικού ρήτορα.
Ιστορικά αμελέτητοι, τους μονούς μήνες καταστρέφουν αγάλματα αγωνιστών ουρώντας συνάμα στα μνημεία των πεσόντων Γριβιωτών και καταθέτουν στεφάνια, στα ίδια μνημεία, τους ζυγούς μήνες.
Χρεωμένοι την στασιμότητα ενός λαμπρού κεφαλοχωρίου.
Οι Έλληνες Μακεδόνες της Γρίβας, αριθμώντας 3500 άτομα τουλάχιστον παγκοσμίως έριξαν πρόσφατα «Λάκτισμα στους όρχεις» στους απανταχού εποφθαλμιώντες δοσίλογους, διαφυλλάτοντας την μακραίωνη Ελληνική Μακεδονική παράδοση, απαρχής στην ετήσια Γιορτή, χαράς οφθαλμού «Κάστανο, Τυρί, Κρασί» … σφραγίζοντας έτσι την θέση του χωριού στην Μακεδονία μας.


Θα ήθελα να προσεγγίσω το Θέμα σοβαρά, αλλά δεν μπορώ.
Ξεκαρδίζομαι στα γέλια, διαβάζοντας όλες αυτές τις ανυπόστατες μπούρδες που εμφανίζονται κάθε λίγο και λιγάκι, με κάτι απίστευτες «λεπτομέρειες» και μια τραγελαφική «αληθοφάνεια».

Η Γρίβα είναι πράγματι Οχυρωμένη από αυτές τις μειονοτικές Οικογένειες. Δεν νοιώθει να απειλείτε από κανέναν τους και τους χλευάζει καθημερινά στις πλατείες και τα σοκάκια γεμάτα Ιστορία, της Ελληνικής, Μακεδονικής μας Γρίβας.

Όπως ακριβώς αρχίζει η συνταγή για το Σκοπιανό ΚΕΪΚ …

Κλέβουμε 4 Αυγά.
Κλέβουμε 4 φλιτζ. αλεύρι σκληρό
Κλέβουμε 1 φλιτζ. βούτυρο
Κλέβουμε 1 1/2 φλιτζ. ζάχαρη
Κλέβουμε 2 βανίλιες
Κλέβουμε 1 κουταλιά μπέικιν πάουντερ
Κλέβουμε 1 φλιτζ. Γάλα
… έτσι προσπαθούν και οι δοσίλογοι να γράψουν τις Ιστοριούλες τους !

Δεν σας πιστεύει πλέον κανείς.
Όταν βέβαια ψηθεί το ΚΕΪΚ, απλώς το ονομάζουν «Κλέφτικο» και Όχι Κλεμένο !

Η Γρίβα στην Βικιπαίδεια ... [ΕΔΩ]

... επιμέλεια Χρήστος Αθ. Κόϊος 

Σάββατο 17 Νοεμβρίου 2012

Το έθιμο “Ρουσουλίες” … στη Γρίβα !

Η καταβολή του έθιμου “Ρουσουλίες”  πηγαίνει πολλές δεκάδες εκτοντάδων χρόνια πίσω, στην  εποχή του Βυζαντίου και στις ομάδες των αρματωλών.

Οι αρματωλοί, αρματολοί  (ή “οπλισμένοι άνθρωποι“) ήταν τοπικοί Έλληνες χωρικοί που λειτούργησαν ως στρατιωτικές και αστυνομικές μονάδες κυβερνώντας τα βυζαντινά εδάφη, κατ΄ αρχάς.

Ιστορικά το όνομα εμφανίζεται κατά τον 15ο αιώνα επί των Βενετών που μίσθωναν φρουρές Ελλήνων μαχητών στους οποίους και ανέθεταν την φύλαξη των κτήσεών τους στον ελλαδικό χώρο.

Στην πραγματικότητα, η φεουδαρχία κάτω από την οποία οι στρατιωτικές/αστυνομικές μονάδες αυτές άνηκαν, διατήρησαν τα καθήκοντά τους σε αντάλλαγμα των τίτλων του εδάφους. Μετά τη κατάκτηση του ελλαδικού χώρου από τους Τούρκους το σύστημα αυτό ακολούθησαν και οι νέοι κατακτητές αναθέτοντας στους αρματολούς (ή καπετάνιους) την ασφάλεια και την ειρήνη (ησυχία) στις ορεινές και δυσπρόσιτες ή και ανυπότακτες περιοχές όπου η αντίσταση στη ξενική εξουσία εκδηλωνόταν με ληστείες ή αυθαιρεσίες των “κλεφτών”, πολλοί εκ των οποίων μετατάχθηκαν στις τάξεις των αρματωλών κατόπιν συνθήκης με τους Τούρκους, παρέχοντας σ΄ αυτούς πολλά και μεγάλα προνόμια.

Έτσι η Μακεδονία, η Θεσσαλία, η Ήπειρος, η Ακαρνανία και η Αιτωλία (ιδίως τα Άγραφα) απέβησαν οι κυριότερες έδρες των αρματωλών, γι΄αυτό και το έθι,ο συνναντάται ως επί το πλείστον στις περιοχές αυτές.
Οι Καπετάνιοι, στην προσπάθεια τους να ενισχύσουν τη δύναμη τους, που είχε άμεση σχέση με τα εδάφη που διοικούσαν, συχνά πήγαιναν σε άλλα χωριά προκαλώντας τον καπετάνιο της άλλης ομάδας σε μονομαχία. Ο νικητής αυτής θα έπαιρνε τα εδάφη του ηττημένου και τα παλληκάρια του. Η τακτική αυτή ήταν η επιβεβλημένη, καθότι δεν θα μπορούσε να επιτραπεί εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εσωτερικός πόλεμος.
Επίσης, εντός της περιοχής δικαιοδοσία τους, οι καπετάνιοι συγκέντρωναν εξαργύρωναν την “Προστασία” τους μέσω φόρους, με την παρουσία των ένοπλων παλληκαριών του.
   
          Οι “ρουσουλίες”, ως έθιμο,
διαδραματίζεται το 12ήμερο μεταξύ Χριστουγέννων και φώτων και όπως γίνονται τα νεώτερα χρόνια αντικατοπτρίζουν το παρελθόν και στις δύο παρακάτω πτυχές.

Η πρώτη πτυχή (πολεμική):
Επιτάσσει οι πολεμιστές (Χορευτές πλέον του πολιτιστικού συλλόγου Γρίβας) να ντύνονται την παραδοσιακή στολή και να αποχαιρετούν  τις αγαπημένες τους  ώστε να μεταβούν σε άλλα χωριά. Στον αποχαιρετισμό, γυναίκες του χωριού (Μητέρες, κόρες, αγαπημένες) δέναν τα μαντήλια τους στην μέση ή στο στήθος τους, δίνοντας το στίγμα ενθύμησης της έμμεσης παρουσία τους στην επικείμενη μάχη. Ευχή για καλή τύχη και καλή επιστροφή.



Μετά την μετάβαση στο χωριό προορισμού και μόλις οι αντίπαλες ομάδες συναντηθούν γίνεται η μονομαχία των καπετάνιων. Μία χορευτική πλέον μονομαχία στους ρυθμούς των χάλκινων και με χορούς όπως το Πατρούνινο, και η Στάνκενα. Στις ιαχές των πολεμιστών αναδεικνύεται ο νικητής και ο ηττημένος, αποδεχόμενος την ήττα καταβάλει το αντίτιμο σε φιλοξενία ή κεράσματα.

Η δεύτερη  πτυχή (Συλλεκτική):
Έγκειται σε έρανο. Όποτε η εκκλησία του πολιούχου της Γρίβας, Άγιος Αθανάσιος, χρειάζονταν διάφορες επισκευές, προσθήκες ή επεκτάσεις ανάτρεχαν στο έθιμο, εξ αφορμής της συγκέντρωσης των φόρων. Η συγκέντρωση των παλληκαριών (Χορευτές πλέον του πολιτιστικού συλλόγου Γρίβας),  από τον καπετάνιο (Πρωτοχορευτή),γινόταν στον προαύλιο χώρο του Ιερού Ναού και μετά τις ευλογίες του Ιερά  ξεκινούσαν.



Η Συγκέντρωση των παληκαριών από τον Καπετάνιο γινόταν στο προαύλιο του Ι.Ν. Αγίου Αθανασίου. Ο Ιεράς του ναού ευλογούσε τον Καπετάνιο και τα παληκάρια του, με τις Σπάθες υψωμένες κάναν 3 στροφές τρέχοντας τον ναό. Βγαίνοντας, εν χορό από τον Άγιο Αθανάσιο ...


... πήγαιναν σε κάθε σπίτι για την συλλογή των δωρεών. Μόλις φτάναν στις αυλές των σπιτιών, με την συνοδεία μουσικών οργάνων, φωνάζοντας,  καλούσαν τους οικοδεσπότες να δώσουν την προσφορά τους.
Εκεί χόρευαν, στις παρακάτω φιγούρες των χορό τους.
  • Με βηματισμό σε κύκλο και τα σπαθιά σε ύψωση,
  • ...με τρέξιμο σε κύκλο και τα σπαθιά σε ύψωση,
  • ...με επίκυψη στο κέντο του κύκλου κρατήντας την σπάθε από τη μύτη σε πρότασον
  • ... με ακούμπημα της μύτης της σπάθας στο έδαφος στην ίδια μεριά του εμπρός προτεταμένου, σταυρωμένου τους ποδιού και ...
  • ... το χτύπημα των σπαθιών στην στροφή  του χορού μεταξύ των ζευγαριών.

Εκείνοι τους κερνούσαν, κατ΄ αρχάς και κατόπιν πρόσφεραν, ο κάθε ένας ότι μπορούσε, για τον ιερό Ναό.


Έτσι μετά το πέρας της παρουσίας των ¨Ρουσουλίων¨ σε όλα τα σπίτια του χωριού, επέστρεφαν στην εκκλησία, όπου διαλύονταν η ομάδα με εντολή του καπετάνιου και τις ευλογίες της εκκλησίας.

σ.σ. Συντάκτη : Βιώνοντας καθημερινά την ξεδιάντροπη κλεψιά της γνήσιας Ελληνικής Μακεδονικής μας κληρονομιάς από τους γείτονες, οφείλω να πω ότι οποιαδήποτε αντιγραφή ή παραποίηση της ανωτέρω Ιστορίας αποτελεί υφαρπαγή.
Βέβαια είναι δύσκολο να αλλάξεις τον ΚΛΕΦΤΗ
και δυσκολότερα τον ΣΦΕΤΕΡΙΣΤΗ .



Πρότυπη έρευνα, επιμέλεια Κειμένου-Φωτό …. Χρήστος Αθ. Κόιος

Τετάρτη 14 Νοεμβρίου 2012

Χορός ” Μπέλα Ολυμπία (Λυμπίω) ” … κληροδότημα της Γρίβας στον Πολιτισμό !


Η πολιτιστική μας παράδοση , βγήκε από την ίδια τη ζωή. Καθημερινές, απλές ιστορίες αγάπης, έρωτα, χαράς και πόνου γνθέτουν το Μωσαϊκό της μετέπειτας πολιτιστιμικής μας ταυτότητας.
Οι Ιστορίες αυτές μπορεί να πάρουν διάφορες μορφές. Να γίνουν ένα υφαντό, ένα φόρεμα, μια αστεία ή λυπητερή ιστορία, μια παροιμία, ένα χωρατό που θα μας διασκεδάζει, κάτι “Σοφό” να μας δείξει τον δρόμο όταν χαθούμε, ένα τραγούδι … ακόμα ακόμα ένας Χορός !

Έτσι, μέσα από την προσπάθεια εντυπωσιασμού, της Ολυμπίας, ξεκινά η πορεία του πρώτου ίσως λαμπρού χορευτικό τραγούδιού, πού χάρισε η παράδοση της Γρίβας, στην Μακεδονίας μας και την παράδοση της.
Στόμα με στόμα κυκλοφόρησαν τα προξενιά της Ολυμπίας και η καθημερινή συρροή γαμπρών έξω από το πατρικό της. Μουσική, τραγούδια και καντάδες της εποχής, όλα σε μία προσπάθεια να τους διλέξει, όλα στο Βωμό ενός επικείμενου Γάμου.

Η Ολυμπία, κατάφερε να αγγίξει την κρυφή ελπίδα όλων των ανύπαντρων κοριτσιών να είναι επιθυμητά, ώστε τα παληκάρια να κάνουν υπέρβαση για να τις κατακτήσουν. Να φωνάξουν δυνατά, σε μία κοινωνία προξενιών και οικογενειακών συναλλαγών την αληθινή αγάπη τους γι΄ αυτές. Έτσι η διάδοση μιάς διαχρονικής ιδέας έγινε χορός. Χορός που χορεύεται από όλους τους πολιτιστικούς συλλόγους, έκτοτε, στην χερσόνησο του Αίμου !


Εικ. Χορευτές του Πολιτιστικού Συλλόγου Γρίβας, με τις παραδοσιακές στολές του χωριού !

Το ομιλών τοπικό γλωσσικό ιδίωμα, που είναι αρχικά γραμμένη η ιστορία στο μετέπειτα τραγούδι, είναι τα Εντόπια … [ Εντόπια πληροφορίες ... ΕΔΩ ]

Η Ιστορία του Τραγουδιού :  Στις πρόποδες του Πάικου, στην επαρχία Παιονίας, στην Μακεδονία μας, υπάρχει το Ιστορικό κεφαλοχώρι της Γρίβας. Ένα χωριό που κατοικείται από το 817μ.χ.  Εκεί, ζούσε μιά κοπέλα, η Ολυμπία Κόϊου, κόρη του μεγαλοκτηνοτρόφου Χρήστου Kόϊου και της Πετρούλας (γιαγιά-Πέτρα) γεννήθηκε το 1896 και ήταν η μεγαλύτερη κόρη της 6μελής οικογένειας και αδερφή των Διονύση (1900), Μαρίας (1903) και Κύρου (1910).Η Ολυμπία Κόϊου, κόρη του μεγαλοκτηνοτρόφου Χρήστου Kόϊου και της Πετρούλας (γιαγιά-Πέτρα) γεννήθηκε περίπου στα 1896 και ήταν η μεγαλύτερη κόρη της 6μελής οικογένειας και αδερφή των Διονύση (1900), Μαρίας (1903) και Κύρου (1910).

Ήταν μια πανέμορφη κάτασπρη κοπέλα, ψηλή και ξανθιά, εξ΄ ού και το μετέπειτα προσωνύμιο της «Μπέλα» που σημαίνει όμορφη και στα «Εντόπια».
Τα πανέμορφα χαρακτηριστικά , η κορμοστασιά και η ομορφιά της γρήγορα την έκαναν ξακουστή στην γύρω περιοχή και έγιναν η αιτία, να δημιουργήσει μεγάλη φήμη … κι όλοι να μιλούν γι΄ αυτή θαυμάζοντας τα κάλλη της.

Όταν ήταν πλέον σε ηλικία γάμου, άρχισαν και τα προξενιά. Πλούσιοι γαμπροί συνέρρεαν στη Γρίβα, από παντού. Σε καθημερινή βάση στο πατρικό της σπίτι, πριν την πλατεία του χωριού, (στο οποίο μεγάλωσα ως παιδί και αποτελεί πλεόν δικό μου πατρικό, ως εγγονός βέβαια του Κύρου Χρ. Κόϊου) … κατακλύζονταν από υποψήφιους γαμπρούς, μουσικά όργανα και καντάδες.

Η Ολυμπία όμως, παρά τα πάμπολλα ταξίματα και προικιά ήδη αγαπούσε τον Πούλκα Ιωάννη, μετέπειτα άντρα της, μελλοντικό Γραμματέα και Πρόεδρο του χωριού, και απέκτησαν 4 παιδιά. Τον Θεόδωρο, την Αθηνά, την Φιλίτσα και τον Χρήστο.

Το τραγούδι εξιστορεί την προσπάθεια των επίδοξων γαμπρών, μαζί με τις προσφορές προικός και επίδειξη του πλούτου τους, να πείσουν την Ολυμπία, και τους γονείς της, με τα ταξιματά τους, να τους επιλέξει.

Αποσπάσματα στίχων του τραγουδιού σε έμμετρη νοηματική μετάφραση, στην βάση της υπαρκτής μουσικής του Δίσημου χορού :
Τα όργανα βαρούνε μπέλλα Λυμπιά
τα όργανα βαρούνε μπέλλα Λυμπιά,
γλυκιά μου μάνα Γουμεντσιώτες πάνε
Γουμεντσιώτες πάνε τ’ς γκρέντες να πάρουν.

Παν τα Παληκάρια μπέλλα Λυμπιά
παν τα Παληκάρια μπέλλα Λυμπιά
Γλυκιά μου μάνα να πάρουν την Λυμπία
να πάνε την Λυμπία στην εκκλησιά

Έμπρος πάει η μπέλα, μπέλα Λυμπιά
έμπρος πάει κι ο Ντίνος, ο Ντίνος ο ρουσσός
ωχ αμάν αμάν, ο Ντίνος ο ρουσσός
ωχ αμάν αμάν, του Ατζιμιτσιώφ.

Έμπρος πάει η μπέλα, μπέλα Λυμπιά
άπο πίσω πάει, Ντίνος Ατζιμιτζιώφ
τον ακολουθεί ο Θάνος ο Μπούλεβ
ο Θάνος ο Μπούλεβ την ακολουθεί

Πιό πίσω από τον Ντίνο, μπέλα Λυμπιά
πιό πίσω κι απ΄ τον Θάνο, μπέλα Λυμπιά
είναι και ο Γιάννης, ο Γραμματικός
ωχ αμάν αμάν ο Γιάννης ο Πούλκας

Ο Ντίνος έχεις σπίτι, σπίτι με αυλή,
ο Ντίνος έχεις σπίτι, σπίτι με αυλή,
εχεί μεγάλο σπίτι, τεράστιο κονάκι,
οικόπεδο μεγάλο κι άλλο θα φτιάσει

Ο Γιάννης σπίτι δεν έχεις, μπέλλα Λυμπιά
ο Γιάννης σπίτι δεν έχει, που θα μείνετε
πως θα παντρευτείτε τι σπιτικό θα κάνετε
με άδειο τρουβά πως θα ζήσετε


Χορός : Γυναικείος / Τύπος : Συρτός σε ελεύθερη κίνηση



Χορός Μπέλα Ολυμπία … στα Κούλουμα της Γρίβας, 2012 !



«Μπέλα Ολυμπία» … με τα Χάλκινα της Γουμένισσας


σ.σ. Συντάκτη : Βιώνοντας καθημερινά την ξεδιάντροπη κλεψιά της γνήσιας Ελληνικής Μακεδονικής μας κληρονομιάς από τους γείτονες, οφείλω να πω ότι οποιαδήποτε αντιγραφή ή παραποίηση της ανωτέρω Ιστορίας αποτελεί υφαρπαγή.
Βέβαια είναι δύσκολο να αλλάξεις τον ΚΛΕΦΤΗ
και δυσκολότερα τον ΣΦΕΤΕΡΙΣΤΗ
Ευχαριστώ ιδιαιτέρως :… την πολυαγαπημένη μου Θεία, Κα Γαρυφαλιά (Φιλίτσα) Πετσανούκη, κόρη της γιαγιάς Ολυμπίας.
 ...με την Κα Γαρυφαλιά (Φιλίτσα) Πετσανούκη, κόρη της γιαγιάς Ολυμπίας
Πρότυπη έρευνα, επιμέλεια Κειμένου-Φωτό-Βίντεο .... Χρήστος Αθ. Κόιος

Σάββατο 3 Νοεμβρίου 2012

ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗ … 16ης γιορτής «Κάστανο, Κρασί, Τυρί»


                                                       ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗ


Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Γρίβας, ο Σύλλογος Γυναικών Γρίβας και ο Ποδοσφαιρικός Σύλλογος «Μακεδονικός» Γρίβας, μετά την ολοκλήρωση της 16ης γιορτής «Κάστανο, Κρασί, Τυρί» 2012, νοιώθει επιπρόσθετα την ανάγκη να ευχαριστήσει θερμά και δημόσια τους :
… αντιπεριφερειάρχη κύριο Γκουντενούδη Χρήστο, τον βουλευτή του νομού Κιλκίς κύριο Γεωργαντά Γεώργιο , τον αστυνομικό διευθυντή του Κιλκίς κύριο Μανωλά Αριστοτέλη, τον Δήμαρχο του Δήμου Παιονίας κύριο Λαπόρδα Αθανάσιο, τους αντιδημάρχους κυρίους, Θεοδωρίδη, Καραθόδωρο και Σιωνίδη, τα στελέχη και τους εργαζόμενους στο Δήμου Παιονίας, τον Διοικητή του Αστυνομικού τμήματος Γουμένισσας κύριο Μπουζαλά Αντώνη, το εμπορικό επιμελητήριο Κιλκίς, τα εμπορικά καταστήματα της Γρίβας και τον εμπορικό σύλλογο Γουμένισσας.
… για την τιμή που μας κάνανε με την παρουσία τους.

Ευχαριστούμε επίσης όλους όσους στήριξαν την γιορτή με τις προσφορές τους :
… για την προσφορά κρασιού τα οινοποιία-κτήματα:
Αϊδαρίνη, Τάτση, Ευτυχίδη, Χατζηβαρύτη, Παυλίδη, Χατζηδαμιανού, Λίγα, Πετεινή-Ακροθέα, Αρχοντάκη, Κωσταντινίδη, Πέτσο.
… για την προσφορά τυριού  τον αγροτικό συνεταιρισμό Γρίβας, τις βιομηχανίες γάλακτος Λύκας, Κολιός και Βλάχα.

Τους καστανοπαραγωγούς της Γρίβας για την προσφορά καστάνων, «καυσόξυλα Κόιος Γ. Δημήτριος» για την προσφορά ξυλείας, τις νοικοκυρές της Γρίβας για τις πεντανόστιμες παραδοσιακές πίτες, όλους τους συγχωριανούς και φίλους μας για την πάσης φύσεως υλική και οικονομική τους στήριξη σε είδη Εστίασης, εξοπλισμό κουζίνας, οικοδομικά υλικά, είδη εξωτερικών χώρων καθώς και τα Χάλκινα της Γουμένισσας για την εξαιρετική όπως πάντα παραδοσιακή μουσική επένδυση της Γιορτή.

Το μεγαλύτερο βέβαια Ευχαριστώ, από τα βάθη της καρδιάς μας, πηγαίνει στους εθελοντές μας. Η προσφορά τους πολύτιμη και ανεκτίμητη. Ανατποκρινόμενοι, άοκνα, σε ότι τους ζητήθηκε, επομίστηκαν το βάρος της γιορτής και κατάφεραν με τον καλύτερο τρόπο να καλύψουν κάθε πόστο προσφοράς που τους ζητήθηκε. Σ΄ αυτούς, εστιάζουμε κι εμείς τατους προβολής και το παρατεταμένο μα χειροκρότημα. Η τελική επιτυχία της γιορτής τους πιστώνεται. Σας Ευχαριστούμε θερμά !

                                                                       Τα συνυπογράφοντα προεδρεία των Συλλόγων Γρίβας